Sperm dondurma işlemi erkek üreme hücresi olan spermin erkekten alınarak ileri bir tarihte kullanılmak için laboratuvar ortamında dondurulması işlemine verilen addır.
Sperm Dondurma İşlemi Kimlere Yapılır?
- Sperm miktarı düşük olduğunda ve kalitesinin düşük olduğunda,
- Kanser gibi doğurganlığı etkileyen hastalıkların tedavisinden sonra doğurganlıklarını korumak isteyenlerin tedavilerinden önce,
- Çocuk sahibi olma düşüncesini ileri tarihlere erteleyenlere,
- Mesleki olarak yaralanma riski taşıyan meslekleri olanlara,
- Üreme hücrelerini etkileyecek ameliyat geçirecek olanlara,
- İnfertilite (kısırlık) tedavisinde gerektiğinde sperm üretemeyenlere,
- Sperm bağışı yapacak olanlara sperm dondurma işlemi uygulanabilir.
Çiftlerin bir yıl boyunca korunmasız olarak düzenli cinsel hayatları olmasına rağmen gebelik elde edememeleri durumu infertilite (kısırlık) olarak tanımlanır. Erkekten kaynaklı infertilite durumu % 30 civarıdır. Sanılanın aksine erkeğin de doğurganlık oranı yıllar geçtikçe yaşın ilerlemesiyle azalır. Yapılan araştırmalar çocuk sahibi olmayı planlayan erkeklerin sağlıklı ve gençken doğurganlık şansının yüksek olması için sperm hücrelerinin dondurulmasını önerir.
Sperm Dondurma İşlemi Nedir?
Sperm dondurma işlemi erkekteki üreme hücresi olan spermin toplanması, anali edilmesi, dondurulması ve saklanılması işlemlerinin genel adıdır. Dondurulan spermler ilerleyen tarihlerde kişinin eşinde doğurganlık tedavisinde kullanılabileceği gibi çocuk sahibi olmak isteyip erkekten kaynaklı infertilite probleminden kaynaklı çocuk sahibi olamayan kişilerin de tedavisinde kullanılmak üzere bağış olarak kullanılabilir. Sperm bankacılığı olarak da bilinen bu yöntem genel olarak sperm dondurma işlemi olarak adlandırılır.
Sperm dondurma işlemi şu aşamaları içermektedir:
- Çeşitli rutin tetkiklerin yapılması (HIV, hepatit, sifiliz testleri),
- Sperm örneği verilmesi,
- Verilen spermin kalitesinin ve miktarının laboratuvar ortamında analizi,
- Alınan canlı spermin dondurulması,
- Dondurulan spermlerin süresiz olarak saklanması.
Sperm Dondurma İşlemi Nasıl Yapılır?
Sperm Toplama: Sperm dondurma işleminin ilk aşaması erkekten sperm toplama işlemidir. Erkekten spermler toplanarak işleme başlanır. Sperm örneği iki farklı yolla verilebilir. Birinci yöntem, merkezimizde bulunan sperm toplama odalarında mastürbasyon yoluyla sperm örneği verilebilir. İkinci yol ise sperm sayısının yetersiz olduğu ve erkeğin mastürbasyonla sperm örneği veremediği durumlarda cerrahi müdahale yoludur. Bu yöntemde MESA, TESA, PESA işlemleriyle erkekten sperm toplanır. İşlemler genel ya da lokal anestezi ile yapılmaktadır. Sperm vermeden önce 3 günlük cinsel perhiz önerilmektedir. Cinsel perhiz sırasında erkek herhangi bir cinsel ilişki yaşamamalı ya da boşalmamalıdır. Perhiz süresinin uzatılması sperm kalitesi ve canlılığı açısından uygun olmayan bir durumdur. Yani sperm sayısını çoğaltmak için önerilen süreden daha uzun cinsel perhiz yapılmamalıdır. Çünkü sperm sayısı artarken sperm kalitesi ve hareketliliği düşmektedir.
Sperm Analizi: Toplanan spermler önce analiz edilir. Sperm analizinde sperm kalitesi, sayısı, hareketliliği tespit edilir. Sperm analizinde amaç en sağlıklı spermlerin seçilmesi ve dondurulmasıdır. Verilen sperm istenilen nitelikte değilse bir kez daha sperm örneği istenebilir. Analiz tamamlandıktan sonra gerekli değerlendirmeler yapılı ve alınan spermler -197 derecede özel olarak hazırlanmış sperm dondurma sıvısı kullanılarak dondurulur. Verilen spermler sıvı azot içinde yıllarca güvenli bir şekilde saklanır.
Sperm Dondurma İşlemi Nerede Yapılır?
Sperm dondurma işleminin güvenli ve düzgün bir şekilde yapılması için bu işlemin yapıldığı merkezin deneyimli alanında uzman ekibinin olması, altyapısı son teknoloji ile donatılmış bir laboratuvarının olması oldukça önemlidir. Merkezimiz uzun yıllardır güçlü altyapısı ve deneyimli ekibimizle sperm dondurma ve sonrasında çözme işlemini başarı ile uygulamaktadır.
Sperm Dondurma İşleminin Avantajları
Sperm dondurma sayesinde ileriki tarihlerde çocuk sahibi planlayan bir erkek sperm kalitesi yüksekken dondurulan bir spermle çocuk sahibi olabilme şansına sahip olacaktır. Böylece doğurganlık oranını da arttırmış olacaktır. Sperm dondurma işlemi ile doğurganlık oranı korunmuş olmaktadır. Ayrıca sperm dondurma işlemi infertilite problemine sahip yaşayan çiftlerin ya da lezbiyen bir çiftin çocuk sahibi olmasını sağlamaktadır. Ayrıca ağır tedavilerde üreme organlarının zarar göreceği durumlarda tedavi öncesi zarar görmemiş spermler dondurularak doğurganlığın korunması da sperm dondurma işlemi ile mümkün olabilmektedir.
Sperm Dondurma Hakkında Sık Sorulan Sorular
Sperm dondurma nedir?
Sperm dondurma, erkek üreme hücresi olan spermin alınarak laboratuvar ortamında analiz edilmesi, dondurulması ve ileri bir tarihte kullanılmak üzere saklanması işlemidir. Bu yöntem, doğurganlığını korumak isteyen erkekler için uygulanabilir.
Sperm dondurma işlemi kimlere yapılır?
Sperm dondurma işlemi; sperm sayısı veya kalitesi düşük olan erkeklere, kanser tedavisi öncesinde doğurganlığını korumak isteyenlere, çocuk sahibi olmayı ileri tarihe erteleyenlere, üreme hücrelerini etkileyebilecek ameliyat geçirecek kişilere, yaralanma riski yüksek meslek gruplarına ve infertilite tedavisi gören erkeklere uygulanabilir.
Kanser tedavisi öncesi sperm dondurulur mu?
Evet. Kemoterapi veya radyoterapi gibi doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek tedaviler öncesinde sperm dondurma işlemi yapılabilir. Böylece tedavi sonrasında çocuk sahibi olma ihtimali korunabilir.
Sperm dondurma işlemi nasıl yapılır?
Sperm dondurma işleminde önce sperm örneği alınır. Alınan örnek laboratuvar ortamında analiz edilir; sperm sayısı, hareketliliği ve kalitesi değerlendirilir. Uygun bulunan canlı spermler özel dondurma sıvılarıyla hazırlanır ve sıvı azot içinde saklanır.
Sperm örneği nasıl verilir?
Sperm örneği genellikle merkezde bulunan özel sperm verme odalarında mastürbasyon yoluyla verilir. Sperm örneği verilemeyen veya sperm sayısının çok düşük olduğu durumlarda MESA, TESA veya PESA gibi cerrahi yöntemlerle sperm elde edilebilir.
Sperm dondurma öncesi cinsel perhiz gerekir mi?
Evet. Sperm örneği vermeden önce genellikle yaklaşık 3 günlük cinsel perhiz önerilir. Bu süre içinde cinsel ilişki veya boşalma olmamalıdır. Ancak perhiz süresinin gereğinden fazla uzatılması sperm hareketliliği ve kalitesini olumsuz etkileyebilir.
Sperm analizi neden yapılır?
Sperm analizi, alınan sperm örneğinin sayısını, hareketliliğini, canlılığını ve kalitesini değerlendirmek için yapılır. Bu analiz sayesinde dondurulmaya en uygun ve sağlıklı spermler seçilir.
Sperm kalitesi düşükse sperm dondurulabilir mi?
Sperm kalitesi düşük olan erkeklerde de sperm dondurma işlemi değerlendirilebilir. Ancak örneğin dondurulmaya uygun olup olmadığı laboratuvar analiziyle belirlenir. Gerekirse ikinci bir sperm örneği istenebilir.
Sperm dondurma işlemi ağrılı mıdır?
Mastürbasyon yoluyla sperm örneği verilmesi ağrılı bir işlem değildir. Cerrahi yöntemlerle sperm elde edilmesi gereken durumlarda ise işlem lokal veya genel anestezi altında yapılabilir. Bu durumda hasta konforu için gerekli önlemler alınır.
MESA, TESA ve PESA nedir?
MESA, TESA ve PESA, menide yeterli sperm bulunmadığı veya sperm örneği verilemediği durumlarda uygulanan cerrahi sperm elde etme yöntemleridir. Bu yöntemlerle testis veya ilgili kanallardan sperm hücresi alınması hedeflenir.
Sperm dondurma işlemi ne kadar sürer?
Sperm örneğinin verilmesi, laboratuvar analizi ve dondurma hazırlığı aynı gün içinde tamamlanabilir. Ancak süreç, sperm örneğinin kalitesine, tekrar örnek gerekip gerekmediğine ve uygulanacak yönteme göre değişebilir.
Dondurulan spermler ne kadar süre saklanabilir?
Dondurulan spermler uygun laboratuvar koşullarında sıvı azot içinde uzun yıllar saklanabilir. Saklama süresi merkezin prosedürlerine ve ilgili yasal düzenlemelere göre planlanır.
Dondurulan sperm daha sonra nasıl kullanılır?
Dondurulan spermler, ilerleyen dönemde çocuk sahibi olmak istendiğinde çözülerek yardımcı üreme tedavilerinde kullanılabilir. Bu spermler tüp bebek veya uygun görülen farklı doğurganlık tedavilerinde değerlendirilebilir.
Sperm dondurma doğurganlığı korur mu?
Evet. Sperm dondurma, özellikle doğurganlığı etkileyebilecek hastalıklar, tedaviler veya ameliyatlar öncesinde erkeklerin ileride çocuk sahibi olma şansını korumaya yardımcı olabilir.
Yaş ilerledikçe sperm kalitesi düşer mi?
Erkeklerde yaş ilerledikçe sperm kalitesi, hareketliliği ve doğurganlık potansiyeli etkilenebilir. Bu nedenle ileride çocuk sahibi olmayı planlayan erkekler, uygun dönemde sperm dondurma seçeneğini değerlendirebilir.
Sperm dondurma işlemi infertilite tedavisinde kullanılır mı?
Evet. Sperm dondurma, erkek infertilitesi olan durumlarda tedavi planının bir parçası olabilir. Özellikle sperm sayısı düşük olan veya tedavi günü sperm üretme ihtimali olmayan erkeklerde önceden sperm dondurulması avantaj sağlayabilir.
Sperm dondurma işlemi nerede yapılmalıdır?
Sperm dondurma işlemi, deneyimli uzman ekibe ve gelişmiş embriyoloji laboratuvarına sahip merkezlerde yapılmalıdır. Laboratuvar altyapısı, dondurma ve çözme işlemlerinin güvenliği açısından büyük önem taşır.
Sperm dondurma işlemi öncesi hangi testler yapılır?
Sperm dondurma öncesinde HIV, hepatit ve sifiliz gibi bulaşıcı hastalıklara yönelik rutin testler yapılabilir. Ayrıca sperm analiziyle örneğin sayısı, hareketliliği ve kalitesi değerlendirilir.
Sperm dondurma işleminin avantajları nelerdir?
Sperm dondurma işlemi, ileride çocuk sahibi olma ihtimalini korumaya yardımcı olur. Kanser tedavisi, cerrahi operasyon, mesleki riskler, yaşa bağlı sperm kalitesi azalması veya infertilite tedavisi gibi durumlarda önemli bir doğurganlık koruma yöntemidir.
Sperm dondurma işlemi kişiye özel planlanır mı?
Evet. Sperm dondurma süreci kişinin sağlık durumu, sperm analizi sonucu, tedavi geçmişi, doğurganlık hedefi ve mevcut risk faktörlerine göre kişiye özel planlanır. En doğru değerlendirme uzman hekim ve embriyoloji ekibi tarafından yapılır.
