Son yıllarda kadınlar geçirilen cerrahi operasyonlar, stresli bir yaşam şekli, genetik nedenler gibi bazı sebeplerden ötürü erken menopoza girebilmektedirler. Bazı hormonal sorunlar, erken menopoz, ışın tedavisi, kemoterapi gibi ağır tedaviler sonucu veya daha başka sebeplere bağlı olarak hamile kalma şansını tamamen kaybeden; yumurtaların kalitesizliği, yumurta yetersizliği nedeniyle tüp bebek tedavisi ile de hamile kalamayan hastalar için yumurta donasyonu etkili bir tedavi yöntemidir.
Hamile kalma umudunu kaybetmiş kadınlar için, sorunun kaynağına bağlı olmaksızın yumurta donasyonu bir çözüm sunabilir.
Yumurta bağışı veya yumurta nakli olarak da anılan yumurta donasyonu işleminde tüp bebek tedavisinde uygulanan bütün aşamalar uygulanır. Donör olarak bilinen bağışçıların yumurtalıkları ilaçlarla uyarılır, elde edilen yumurtalar baba adayından alınan spermlerle döllenir. Döllenen yumurtalar yani embriyolar alıcı kadının rahmine transfer edilir. 30 yıla yakındır uygulanmakta olan bir tüp bebek tedavi yöntemidir.
Hangi Ülkelerde Yumurta Donasyonu (Yumurta Bağışı) Uygulanmaktadır?
Çocuk sahibi olmak isteyip hiçbir şekilde doğal yollardan çocuk sahibi olamayan kadınlar için uzun bir süredir yaygın olarak kullanılan bu yöntem birçok ülkede yaygın olarak kullanılmaktadır. Müslüman ülkelerde de yaygın olarak kullanılmaktadır. İran, Mısır, Lübnan yumurta donasyonu yöntemini uygulayan Müslüman ülkelerdendir. Avrupa ülkelerinden olan Belçika, İspanya, İngiltere, Yunanistan gibi ülkelerde uygulanmasına izin verilen bir yöntemdir. Afrika ülkelerinin birçoğunda, güney ve kuzey Amerika ülkelerinde Avusturalya ve Asya ülkelerinin bazılarında uygulanabilen yardımcı üreme tedavilerinden biridir. Türkiye’ de ise yumurta bağışı, yumurta donasyonu uygulaması tüp bebek tedavisi ile ilgili tüzük hazırlanırken yasaklanan bir uygulamadır.
KKTC’de, tüp bebek tedavileriyle ilgili ilk tüzük kapsamında yumurta donasyonu uygulaması serbest bırakılmış, ancak ilerleyen tarihlerde bu konuda düzenlemeler yapılmıştır..
Yumurta Donasyonu (Yumurta Nakli) İşlemi Kimlere Uyulanır?
Yumurta donasyonu (yumurta nakli) ;
- Erken menopoza girmiş ya da menopoza girmiş, hiçbir şekilde yumurta üretimi olmayan kadınlara,
- Kalıtsal bir problemi olan kadınlara,
- Farklı hastalıklar nedeniyle yumurtalıkları alınmış kadınlara,
- Kemoterapi, radyoterapi tedavisi gibi ağır tedavi görmüş kadınlara,
- Yumurtalıkları ilaç tedavisi ile uyarılamayan kadınlara,
- Hemofili, Duchenne’s muscular distrofisi, Huntington’s koreası gibi genetik aktarımla çocuğa geçebilecek kalıtsal rahatsızlığı olan çiftlere,
- Üst üste tekrarlayan başarısız tüp bebek tedavisi olanlara,
- Yaşa bağlı olarak yeterli yumurta rezervine sahip olamayan kadınlara,
- Gay çiftlere uygulanmaktadır.
Yumurta Bağışı (Yumurta Nakli) İçin Yapılması Gereken Hazırlıklar ve İşlemler Nelerdir?
Yumurta donasyonu için bağışçıların geçerli bir kimlik belgesi olmalıdır. Bağışçı olmak isteyenlerin Geçerli kimlik belgesi ile bağışçıların eğitim durumlarını gösteren belge ile merkezimize başvuruları alınmaktadır. Geçerli bilgileri veremeyen, güvenilir olmayanların başvuruları kabul edilmemektedir.
Merkezimizde en çok üzerinde durulan ve önem verilen durum uygun donör seçimi ve donörün bağışa hazırlanmasıdır. Uzun yıllardır yumurta naklini uygulayan merkezimiz çiftlerin sorunsuz ve güvenilir bir şekilde çocuk sahibi olmalarını amaçlamaktadır. Merkezimiz, donör seçimini titizlikle gerçekleştirerek çiftlere en uygun bağışçıyı belirlemektedir. Değerlendirmeler ASRM ve ESHRE standartlarına uygun olarak yapılmakta ve seçilmektedir. Yapılacak bütün işlemler eksiksiz ve en yüksek kalite standartlarında yapılmakta hasta sağlığı gözetilmektedir.
Yumurta bağışçısının bağış için psikolojik açıdan hazır olup olmadığı da merkezimiz tarafından test edilmektedir. Bu işlem için psikolojik uygunluk da oldukça önemlidir. Anksiyete ve depresyon testleri ile genel bir değerlendirme yapılır. Sonrasında detaylı analizler yapılır. Kişilik bozukluğu olanlar, ciddi psikolojik rahatsızlık tespit edilen bağışçı adayları kabul edilmez. Ayrıca bağışçıların sosyal durumlarındaki bozukluklar araştırılıp değerlendirilir.
Bulaşıcı hastalıklar için ülkemizde yer alan en güvenilir laboratuvarda yasal olarak da zorunlu olan testler yapılır.
Yumurta donasyonu için bağışçının yumurtalık rezervleri, yumurta kalitesi, sayısı ile ilgili jinekolojik muayenesi yapılır. Yumurta toplama işlemi için bağışçıda herhangi bir anatomik problemin olup olmadığı araştırılıp değerlendirilir. Kanama riski taşıyan yumurta toplama işlemi için bağışçının yeterli kan hücresi olup olmadığına ve kanın pıhtılaşma durumuna bakılır. Spermlerin cerrahi operasyonla alınması gereken durumlarda erkeklerden de bu tetkikler istenir. Donörler için bazı genetik testler de yapılmaktadır. İstendiği takdirde kalıtsal hastalıkların belirlenmesi için 1800 kadar genetik bozukluğun belirlenebildiği merkezimizde ya da yurt dışında anlaşmalı olduğumuz merkezlerde yapılabilmektedir.
Bu işlemler sonrası donör için bir sertifika hazırlanır. Hazırlanan sertifikada bağışçının fiziki detayları ile tıbbi ve psikolojik bilgileri yer alır.
Yumurta donasyonu işlemi için yumurta nakli uygulanacak çiftlere uygun bağışçılarla ilgili bilgilendirilir. İşlem için uygun bulunan bağışçıya da haber verilerek bağış için hazırlanması için bilgilendirme yapılır. Her iki taraf için de uygun olunduğunda program oluşturulup uygun zamanda donör için ilaç tedavisine başlanır. Adetin 2.-3. Günü uyarılarak yeterli büyüklüğe ve olgunluğa ulaşması sağlanır. Yumurtaların istenilen boyuta ve olgunluğa ulaştığı zaman yumurta toplama işlemine geçilir. Laboratuvarda hazırlanan yumurtalar baba adayından alınan spermle döllenmeye bırakılır. Gelişen embriyolar anne adayına transfer edimesi için hazırlanır.
Bu işlemlerin hiçbir aşamasında bağışçı ve alıcılar birbirleri ile karşılaşmazlar. Kişisel bilgilerin gizliliği esastır. Her iki tarafa da birbirlerinin kimlikleri ile ilgili bilgi verilmez.
Bağışçıların, bağışı gönüllü olarak yaptıklarını beyan eden bir form imzalamaları gerekmektedir
Bağışçılar anne adayının bebek dünyaya getirmelerinde yardımcı oldukları ve doğacak çocuk üzerinde hiçbir sorumluluk ve hak sahibi olmadıkları konusunda bilgilendirilmektedir. Dünyaya gelecek bebek üzerindeki bütün sorumluluk bebeği doğuran kişiye aittir.
Yumurta donasyonu yapılacak çiftler yani alıcılar eğer isterlerse bağışçı ile ilgili kimlik bilgileri haricindeki bağışçı özelliklerine ulaşabilirler. Bu bilgileri isteme hakları mevcuttur. Fakat kesinlikle kimlik bilgileri paylaşılmaz.
Yumurta donasyonu için başvuran bağışçının yumurta toplama işlemine kadar vaz geçme hakkı vardır. Tamamen gönüllü bir işlem olduğu için bağışçının bu konu ile ilgili bilgilendirilmesi yasal bir zorunluluktur. Bağışın herhangi bir aşamasında istenmeyen komplikasyonlar oluşabilir. Yumurtanın gelişmediği istenilen büyüklüğe ulaşamadığı gibi durumlarda işlem iptal edilebilir. Bütün bu riskler bağışçıya bildirilir.
Yumurta nakli işleminin başarısı için alıcılara da bazı tetkikler uygulanır. Anne adayının fiziksel muayenesi sonrası ultrason muayenesi ile tedaviye başlanır. Baba adayının da mutlaka sperm analizi yapılmaktadır. Ayrıca çiftlere bulaşıcı hastalıkların olup olmadığını tespit etmek için testler yapılır. Başarılı bir tedavi için alıcı kadının jinekolojik muayenesi, rahim yapısının değerlendirilmesi ve baba adayının sperm analizi dikkatle yapılmalıdır.
Yumurta donasyonu için alıcı çiftler tedavinin bütün aşamalarıyla ilgili bilgilendirilmelidir. Yapılacak işlemi kabul ettiklerine dair formu imzalayarak onay verdiklerini belirtmek zorundadırlar. Alıcılar Bağışçının kimlik bilgilerine ulaşamayacaklarını ve kendi kişisel bilgilerinin de hiç kimseyle paylaşılmayacağıyla ilgili bilgilendirilmelidir. Ayrıca dünyaya gelecek bebeğin bütün yasal sorumluluğunun kendilerine ait olduğunu da bilmelidirler.
Tedavimiz esnasında kullandığımız bütün cihazların rutin olarak kontrolleri yetkili firmalar tarafından yapılmaktadır. İşlem yaptığımız bütün hastalarımız bizim ailemiz olarak gördüğümüz kişilerdir. Aynı özenle tedaviyi uygulamakta ve çiftlere ihtiyaç duydukları her türlü desteği vermekteyiz.
Yumurta Donasyonu Hakkında Sık Sorulan Sorular
Yumurta donasyonu nedir?
Yumurta donasyonu, kendi yumurtalarıyla gebelik elde edemeyen kadınlarda, donörden alınan yumurtaların baba adayının spermiyle döllenmesi ve oluşan embriyoların alıcı kadının rahmine transfer edilmesi işlemidir. Yumurta bağışı veya yumurta nakli olarak da bilinir.
Yumurta donasyonu kimlere uygulanır?
Yumurta donasyonu; erken menopoza girmiş, yumurta üretimi olmayan, yumurta kalitesi düşük olan, yumurtalıkları alınmış, kemoterapi veya radyoterapi görmüş, genetik hastalık taşıyan veya tekrarlayan başarısız tüp bebek denemeleri yaşayan kadınlara uygulanabilir. Uygunluk, detaylı tıbbi değerlendirme sonucunda belirlenir.
Erken menopozda yumurta donasyonu yapılabilir mi?
Evet. Erken menopoz nedeniyle yumurta üretimi durmuş veya gebelik şansı azalmış kadınlarda yumurta donasyonu etkili bir tedavi seçeneği olabilir. Bu yöntemde donörden alınan sağlıklı yumurtalar kullanılarak gebelik elde edilmesi hedeflenir.
Yumurta donasyonu nasıl yapılır?
Yumurta donasyonu sürecinde önce uygun donör seçilir ve donörün yumurtalıkları ilaçlarla uyarılır. Elde edilen yumurtalar laboratuvar ortamında baba adayının spermiyle döllenir. Gelişen embriyolar uygun zamanda alıcı kadının rahmine transfer edilir.
Yumurta donasyonu ile tüp bebek tedavisi arasında fark var mı?
Yumurta donasyonu da tüp bebek tedavisi aşamalarını içerir. Aradaki temel fark, tedavide alıcı kadının kendi yumurtaları yerine donörden alınan yumurtaların kullanılmasıdır. Döllenme laboratuvar ortamında gerçekleştirilir ve oluşan embriyolar rahme transfer edilir.
Yumurta donasyonu hangi durumlarda tercih edilir?
Yumurta donasyonu; yumurta rezervinin yetersiz olduğu, yumurta kalitesinin gebelik için uygun olmadığı, genetik hastalık riski bulunduğu, yumurtalıkların cerrahi olarak alındığı veya tekrarlayan tüp bebek başarısızlıklarının yaşandığı durumlarda tercih edilebilir.
Kemoterapi veya radyoterapi sonrası yumurta donasyonu yapılabilir mi?
Evet. Kemoterapi veya radyoterapi gibi ağır tedaviler yumurtalık rezervini ve yumurta kalitesini olumsuz etkileyebilir. Bu tedaviler sonrası kendi yumurtalarıyla gebelik elde edemeyen kadınlarda yumurta donasyonu değerlendirilebilir.
Yumurta donasyonunda donör nasıl seçilir?
Yumurta donasyonunda donör seçimi titizlikle yapılır. Donörün yaşı, sağlık durumu, yumurtalık rezervi, yumurta kalitesi, genetik geçmişi, bulaşıcı hastalık testleri, psikolojik uygunluğu ve fiziksel özellikleri değerlendirilir. Amaç, alıcı çift için en uygun ve güvenilir donörün belirlenmesidir.
Yumurta donörüne hangi testler yapılır?
Yumurta donörüne jinekolojik muayene, yumurtalık rezervi değerlendirmesi, kan testleri, bulaşıcı hastalık testleri, genetik testler ve psikolojik değerlendirmeler yapılabilir. Ayrıca yumurta toplama işlemine uygun olup olmadığı da tıbbi olarak kontrol edilir.
Yumurta donasyonunda donör ve alıcı birbirini tanır mı?
Hayır. Yumurta donasyonu sürecinde donör ve alıcı çift birbirleriyle karşılaşmaz. Kişisel bilgilerin gizliliği esastır. Donörün kimlik bilgileri alıcılarla paylaşılmaz, alıcıların bilgileri de donöre verilmez.
Alıcı çift donör hakkında bilgi alabilir mi?
Alıcı çift, donörün kimlik bilgileri dışında bazı özellikleri hakkında bilgilendirilebilir. Fiziksel özellikler, tıbbi uygunluk ve genel değerlendirme bilgileri paylaşılabilir. Ancak donörün adı, soyadı veya kişisel kimlik bilgileri gizli tutulur.
Yumurta donörünün doğacak çocuk üzerinde hakkı var mı?
Hayır. Yumurta donörü, doğacak çocuk üzerinde herhangi bir yasal hak veya sorumluluğa sahip değildir. Doğacak bebeğin tüm yasal sorumluluğu, bebeği dünyaya getiren alıcı aileye aittir.
Yumurta donasyonu için alıcı kadına hangi testler yapılır?
Yumurta donasyonu öncesinde alıcı kadının fiziksel ve jinekolojik muayenesi yapılır. Rahim yapısı ultrason ile değerlendirilir, gebeliğe uygunluk kontrol edilir ve gerekli kan testleri istenir. Baba adayına da sperm analizi ve gerekli sağlık testleri yapılır.
Yumurta donasyonunda baba adayının spermi kullanılır mı?
Evet. Yumurta donasyonu tedavisinde genellikle donörden alınan yumurtalar, baba adayından alınan spermle döllenir. Sperm kalitesi tedavi başarısı açısından önemlidir ve işlem öncesinde sperm analizi yapılır.
Yumurta donasyonu genetik hastalık taşıyan çiftler için uygun mudur?
Bazı kalıtsal hastalıkların çocuğa aktarılma riskinin bulunduğu durumlarda yumurta donasyonu değerlendirilebilir. Hemofili, Duchenne musküler distrofi veya Huntington hastalığı gibi genetik geçişli hastalıklarda tedavi seçeneği, uzman değerlendirmesiyle belirlenmelidir.
Yumurta donasyonu Türkiye’de yasal mı?
Türkiye’de yumurta donasyonu yasal değildir. Bu nedenle yumurta bağışı veya yumurta nakli tedavisi yaptırmak isteyen kişiler, uygulamanın yasal olduğu ülkelerdeki merkezleri değerlendirmektedir.
Kıbrıs’ta yumurta donasyonu yapılır mı?
Kıbrıs’ta yumurta donasyonu, ilgili yasal düzenlemeler kapsamında uygulanabilen yardımcı üreme tedavilerinden biridir. Tedaviye uygunluk ve süreç, merkez tarafından yapılan tıbbi değerlendirme ve güncel yasal çerçeveye göre planlanır.
Yumurta donasyonu hangi ülkelerde uygulanmaktadır?
Yumurta donasyonu birçok ülkede uygulanan bir yardımcı üreme yöntemidir. Avrupa’da İspanya, İngiltere, Belçika ve Yunanistan gibi ülkelerde; ayrıca bazı Amerika, Afrika, Asya ve Orta Doğu ülkelerinde uygulanabilmektedir. Her ülkenin yasal düzenlemeleri farklı olabilir.
Yumurta donasyonu başarı oranını etkileyen faktörler nelerdir?
Yumurta donasyonunda başarıyı etkileyen faktörler arasında donörün yumurta kalitesi, sperm kalitesi, embriyo gelişimi, alıcı kadının rahim yapısı, genel sağlık durumu, laboratuvar koşulları ve embriyo transfer süreci yer alır.
Yumurta donasyonu sürecinde gizlilik sağlanır mı?
Evet. Yumurta donasyonu sürecinde gizlilik temel ilkelerden biridir. Donör ve alıcı çiftlerin kimlik bilgileri korunur. Her iki taraf da süreç hakkında bilgilendirilir ve gerekli onam formlarını imzalayarak tedaviye dahil olur.
Yumurta donörü bağıştan vazgeçebilir mi?
Evet. Yumurta donörü, yumurta toplama işlemine kadar bağıştan vazgeçme hakkına sahiptir. Bağış tamamen gönüllülük esasına dayanır ve donör süreçte oluşabilecek riskler konusunda bilgilendirilir.
Yumurta donasyonu tedavisi kişiye özel planlanır mı?
Evet. Yumurta donasyonu tedavisi her çift için kişiye özel planlanır. Alıcı kadının rahim yapısı, baba adayının sperm durumu, donör seçimi, embriyo gelişimi ve transfer zamanı tedavi planının önemli parçalarıdır.
Yumurta donasyonu ile oluşan gebelik normal gebelikten farklı mıdır?
Yumurta donasyonu ile oluşan gebelik, embriyo rahme tutunduktan sonra normal gebelik gibi takip edilir. Gebeliğin oluşma yöntemi farklıdır; ancak gebelik takibi anne adayının sağlık durumuna göre planlanır.
Yumurta donasyonunda onam formu imzalanır mı?
Evet. Yumurta donasyonu sürecinde hem donör hem de alıcı çift gerekli bilgilendirme ve onam formlarını imzalar. Bu formlar; gönüllülük, gizlilik, yasal sorumluluklar ve tedavi sürecine dair önemli bilgileri içerir.
