İnfertilite yani günlük konuşma dilindeki karşılığıyla kısırlık bir çiftin 1 yıl süreyle korunmasız ilişkiye rağmen çocuk sahibi olamaması durumudur. İnfertilitenin %25-30 sebebi erkek faktörü kaynaklıdır. Erkek faktörü kaynaklı infertilite vakalarının %10 unda ejakulatta hiç olgun sperm bulunamaz yani erkek tıbbi karşılığıyla azospermiktir. Erkeklerin %0.8-1’i azospermiktir. Bu hastalarda çoğunlukla sebep sperm üretimindeki bozukluktur. Nadir görülen kromozomal anormallikler taranmalı, hormonel testler yapılmalı ve eğer tahlillerde sorun yoksa TESE yani testisin içine cerrahi olarak girerek alınan dokudan sperm ayrıştırılmalıdır. Tetkikler sonrası uygun hastalara TESE uygulandığında %43.7 oranında sperm elde edileceği gösterilmiştir. Kliniğimizde bu oran mikro TESE yöntemiyle %65-70 ‘lerdedir. İki ke TESE yapılmasına rağmen matür yani olgunlaşmış sperm bulunamayan hastalarda tercih ettiğimiz bir yöntem olan ROSI ingilizce karşılığıyla round spermatid yani yuvarlak sperm öncülü hücre anlamına gelmektedir.
İlk öncül hücre olan Primordial Germ Hücresinden mitoz bölünerek oluşan Spermatogonyumlar sonrasında tekrar mitoz bölünmeyle Primer Spermatositlere dönüşürler. Bu 3 sperm öncülü hücre grubu da 46 kromozom içerir ve yumurtayı dölleme yeteneğinden yoksundur. Primer Spermatositler ilk defa mayoz bölünerek yani genetik materyalini yarıya düşürüp 23 kromozomlu hale gelerek Sekonder Spermatositlere dönüşürler. Sonrasında ikinci mayoz bölünme gerçekleşir ve ortaya çıkan metamorfoz geçirmemiş yani farklılaşmamış sperm öncülü hücre olan Round Spermatid’dir. Round Spermatid olgun sperm hücresinden bir önceki basamaktır ve metamorfoz yani biçimsel olarak olgunlaşma sürecini geçirmemiş sperm öncülü hücredir.
Sperm üretim bozukluğu olan hastaların TESE materyallerinin %30 unda Round Spermatid bulunmuştur yani TESE de dahi olgun sperm bulunmamayan hastaların %30 unda ROSI yöntemiyle gebelik elde etme şansı vardır. Üstelik elde edilen gebelikler ve doğan çocuklarda normal sperm hücresi kadar sağlıklı sonuçlar elde edilmiştir. Kıbrıs Amerikan Tüp Bebek Merkezi’nde uzman ve deneyimli Klinik Embriyoloji ekibimizle yüksek başarı oranlarıyla ROSI işlemini uygulamaktayız.
ROSI Hakkında Sık Sorulan Sorular
ROSI nedir?
ROSI, olgun sperm hücresi bulunamayan bazı azospermi hastalarında kullanılan ileri bir yardımcı üreme yöntemidir. İngilizce “Round Spermatid Injection” ifadesinin kısaltmasıdır ve yuvarlak sperm öncülü hücrelerin yumurta içine enjekte edilmesi esasına dayanır.
ROSI kimlere uygulanır?
ROSI, TESE veya mikro TESE işlemlerine rağmen olgun sperm hücresi bulunamayan, ancak testis dokusunda round spermatid adı verilen sperm öncülü hücreler tespit edilen erkeklerde uygulanabilir. Uygunluk, detaylı ürolojik değerlendirme, hormon testleri, genetik incelemeler ve embriyoloji laboratuvarı değerlendirmesiyle belirlenir.
Round spermatid nedir?
Round spermatid, olgun sperm hücresinden bir önceki gelişim basamağında bulunan sperm öncülü hücredir. Henüz kuyruk yapısı ve hareket kabiliyeti kazanmadığı için olgun sperm gibi görünmez; ancak belirli hastalarda ROSI yöntemiyle yardımcı üreme tedavisinde kullanılabilir.
ROSI hangi durumlarda tercih edilir?
ROSI, özellikle azospermi tanısı olan ve TESE ya da mikro TESE işlemlerinde olgun sperm bulunamayan hastalarda tercih edilebilir. Testis dokusunda round spermatid bulunması halinde, bu hücreler kullanılarak gebelik elde etme şansı değerlendirilebilir.
Azospermi nedir?
Azospermi, menide olgun sperm hücresinin bulunmaması durumudur. Erkek infertilitesinin önemli nedenlerinden biridir. Azospermi sperm üretim bozuklukları, hormonal sorunlar, genetik faktörler veya sperm kanallarındaki tıkanıklıklar nedeniyle ortaya çıkabilir.
Erkek infertilitesinde ROSI ne zaman gündeme gelir?
Erkek infertilitesinde ROSI, genellikle standart değerlendirme, hormon testleri, genetik taramalar ve TESE veya mikro TESE gibi cerrahi sperm arama işlemlerinden sonra gündeme gelir. Eğer olgun sperm bulunamaz ancak round spermatid tespit edilirse ROSI yöntemi değerlendirilebilir.
ROSI ile TESE arasındaki fark nedir?
TESE, testis dokusundan cerrahi yöntemle olgun sperm hücresi arama işlemidir. ROSI ise TESE veya mikro TESE sonrası olgun sperm bulunamayan bazı hastalarda, sperm öncülü olan round spermatid hücrelerinin kullanılmasıyla uygulanan özel bir laboratuvar yöntemidir.
Mikro TESE nedir?
Mikro TESE, testis dokusunda sperm aramak için mikroskop altında yapılan cerrahi bir işlemdir. Bu yöntem, özellikle sperm üretim bozukluğu olan azospermi hastalarında olgun sperm hücresi bulma şansını artırmak amacıyla uygulanabilir.
ROSI tedavisi nasıl yapılır?
ROSI tedavisinde önce erkekten testis dokusu alınır ve embriyoloji laboratuvarında bu dokuda round spermatid hücreleri aranır. Uygun hücreler tespit edilirse, anne adayından alınan yumurtaların içine özel mikroenjeksiyon yöntemiyle aktarılır. Döllenme ve embriyo gelişimi takip edilerek uygun embriyo rahme transfer edilebilir.
ROSI tüp bebek tedavisi midir?
Evet. ROSI, tüp bebek tedavisi kapsamında uygulanan ileri embriyoloji yöntemlerinden biridir. Standart tüp bebekten farkı, döllenme için olgun sperm yerine belirli durumlarda sperm öncülü hücrelerin kullanılmasıdır.
ROSI öncesi hangi testler yapılır?
ROSI öncesinde erkek hastada hormon testleri, genetik incelemeler, sperm analizi ve ürolojik değerlendirme yapılabilir. Gerekli durumlarda TESE veya mikro TESE ile testis dokusu incelenir. Anne adayı için de yumurtalık rezervi, hormon durumu ve rahim yapısı değerlendirilir.
ROSI herkese uygulanabilir mi?
Hayır. ROSI her azospermi hastasına uygulanabilen standart bir yöntem değildir. Bu yöntemin uygulanabilmesi için testis dokusunda round spermatid hücrelerinin bulunması gerekir. Bu nedenle tedavi kararı uzman hekim ve deneyimli embriyoloji ekibi tarafından verilmelidir.
ROSI ile gebelik elde edilebilir mi?
ROSI yöntemiyle uygun hastalarda gebelik elde edilebilir. Ancak başarı şansı; round spermatid varlığı, yumurta kalitesi, anne adayının yaşı, embriyo gelişimi, rahim yapısı ve laboratuvar deneyimi gibi birçok faktöre bağlıdır.
ROSI başarı oranını etkileyen faktörler nelerdir?
ROSI başarısını etkileyen faktörler arasında testis dokusunda uygun round spermatid hücresinin bulunması, yumurta kalitesi, anne adayının yaşı, embriyo gelişimi, genetik durum, laboratuvar koşulları ve embriyoloji ekibinin deneyimi yer alır.
ROSI ile mikro TESE birlikte uygulanabilir mi?
Evet. Mikro TESE ile testis dokusunda olgun sperm aranır. Olgun sperm bulunamayan bazı hastalarda, aynı materyal içinde round spermatid hücreleri tespit edilirse ROSI yöntemi değerlendirilebilir. Bu süreç laboratuvar incelemesine göre planlanır.
ROSI yöntemi genetik değerlendirme gerektirir mi?
Azospermi ve sperm üretim bozukluklarında genetik değerlendirme önemli olabilir. ROSI öncesinde kromozomal anormallikler ve bazı genetik faktörler araştırılabilir. Bu değerlendirme, tedavi planının daha güvenli ve doğru oluşturulmasına yardımcı olur.
ROSI ile doğan bebekler sağlıklı olabilir mi?
ROSI yöntemiyle elde edilen gebeliklerde sağlıklı bebek doğumları bildirilmiştir. Ancak her yardımcı üreme tedavisinde olduğu gibi süreç kişiye özel değerlendirilmelidir. Gebelik ve bebek sağlığı için uzman hekim takibi önemlidir.
ROSI hangi hastalar için umut verici bir yöntemdir?
ROSI, iki kez TESE veya mikro TESE yapılmasına rağmen olgun sperm bulunamayan, ancak testis dokusunda round spermatid hücreleri bulunan hastalar için umut verici bir yöntem olabilir. Özellikle sperm üretim bozukluğu olan bazı erkeklerde ek bir çocuk sahibi olma şansı sunabilir.
ROSI işlemi nerede yapılmalıdır?
ROSI, ileri teknolojiye sahip embriyoloji laboratuvarı ve bu konuda deneyimli klinik embriyoloji ekibi bulunan merkezlerde yapılmalıdır. Round spermatid hücrelerinin doğru tanınması ve kullanılması, işlemin başarısı açısından büyük önem taşır.
Kıbrıs’ta ROSI tedavisi yapılır mı?
Evet. Kıbrıs’ta ROSI tedavisi, ileri embriyoloji laboratuvarına sahip merkezlerde uygulanabilir. Kıbrıs Amerikan Tüp Bebek Merkezi, deneyimli klinik embriyoloji ekibiyle uygun hastalarda ROSI yöntemini değerlendirmektedir.
ROSI tedavisi kişiye özel planlanır mı?
Evet. ROSI tedavisi tamamen kişiye özel planlanır. Erkek hastanın sperm üretim durumu, genetik ve hormonal testleri, önceki TESE sonuçları, anne adayının yumurta kalitesi ve çiftin genel sağlık durumu birlikte değerlendirilerek tedavi süreci oluşturulur.
